Metanavigation

Athenische Mitteilungen 123, 2008

Further Volumes

AM 122, 2007
AM 121, 2006
AM 120, 2005

Content

Inhalt und Zusammenfassungen

 

 

Περιεχόμενο και Περίληψεις

 

 

Περιεχόμενο

 

Angeliki Liveri,
Παραστάσεις και ερμηνείες χορού στο Αιγαίο την εποχή του Χαλκού. Τελετουργικοί χοροί στην κυκλαδική και μινωική θρησκεία >>

Konstantinos Kopanias,
Οι εισηγμένοι ανατολικοί σφραγιδοκύλινδροι της ύστερης Εποχής του Χαλκού από την Θήβα (Βοιωτίας) και οι ιστορικές τους προεκτάσεις>>

Ioannis Moschos,
Ξύλινες θύρες θαλαμωτών τάφων >>

Maria Deoudi,
Μορφολογική εξάρτηση και τοπική αυτοτέλεια της κεραμικής των Ιόνιων Νησιών την περίοδο των >Σκοτεινών Αιώνων<>>

Helmut Kyrieleis,
Σφυρήλατα. Προβληματισμοί για τα πρώιμα αρχαϊκά, χάλκινα έργα μεγάλης πλαστικής στην Ολυμπία >>

Andreas Mehnert,
Ηραίο Σάμου: Οι πρώιμες αρχαϊκές δεξαμενές νερού>>

Fernande Hölscher,
Χρυσά αγάλματα-πορτραίτα των αθηναίων αρχόντων;>>

Giorgos I. Despinis,
Kλασικά γλυπτά από την Ακρόπολη της Αθήνας>>

Gerhard Kuhn,
Περί λειτουργίας εντορμιών με τη μορφή αύλακας σε στηθαία και τοίχους που φέρουν παράθυρα στην ελληνική αμυντική αρχιτεκτονική>>

Dimitris Damaskos,
Ένα αντίγραφο Αθηνάς του 5ου αι. π.Χ. στην αυτοκρατορική Αθήνα: η κεφαλή στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο αρ. ευρ. 6694>>

Perikles Christodoulou,
Δῖον: Η curia της εποχής των Σεβήρων >>

Περίληψεις

Angeliki Liveri, Παραστάσεις και ερμηνείες χορού στο Αιγαίο την εποχή του Χαλκού. Τελετουργικοί χοροί στην κυκλαδική και μινωική θρησκεία 
Κατά τη διάρκεια της εποχής του Χαλκού οι αιγαιακοί πολιτισμοί (κυκλαδικός, μινωικός) είχαν αναπτύξει τη μουσική και το χορό που συνδέονταν με θρησκευτικές τελετουργίες.
Υπάρχει ίσως μόνο μία κυκλαδική παράσταση χορού, η οποία απεικονίζεται σε μαρμάρινη πλάκα από τη Νάξο (ΠΚΙΙ-ΙΙΙ, π. 2700-2000 π.Χ.). Αργότερα, σε αντίθεση με τους κυκλαδίτες καλλιτέχνες, οι Μινωίτες απεικόνισαν χορευτικές σκηνές από ένα, δύο ή περισσότερα πρόσωπα σε διάφορα είδη τέχνης, π.χ. σε σφραγίδες, αποτυπώματα σφραγίδων, τοιχογραφίες, ειδώλια ή αγγεία. Υπάρχουν μινωικές χορευτικές παραστάσεις χρονολογημένες από τη Μεσομινωική μέχρι την ΄Υστερη Μινωική περίοδο (2000-1100 π.Χ.) που δείχνουν ποικιλία χορών.
Χοροί επικλητικοί, Επιφάνειας και προσφοράς αποτελούσαν σημαντικό τμήμα ειδικών τελετουργιών για την Επιφάνεια της Θεότητας. Με τη Θεοφάνεια συνδέονταν και τελετές μύησης οι οποίες περιελάμβαναν επίσης επικλητικούς ή εκστατικούς χορούς ή μιμητικά δρώμενα με αργές κινήσεις. Μερικές φορές φαίνεται ότι χορεύουν μεμονωμένες χορεύτριες-Αρχιέρειες. ΄Αλλοτε πάλι λατρεύτρια προσφέρει χορό σε καθισμένη Θεά. Σε πολλά παραδείγματα απεικονίζονται λατρευτές χωρίς θεότητες συμμετέχοντας σε λιτανείες, γιορτές ή δημόσιες τελετές: σε μερικές περιπτώσεις ίσως χορεύουν. Ακόμη υπήρχαν στην Κρήτη κύκλιοι χοροί σχετικά με τον κύκλο της ζωής και του θανάτου.
Στις μινωικές χορευτικές παραστάσεις απεικονίζονται συνήθως γυναίκες, οι οποίες είναι ντυμένες ή γυμνές από τη μέση και πάνω. Είναι δύσκολο να αναγνωριστούν συγκεκριμένοι χοροί. Πρέπει να εκτελούνταν σε διάφορες θέσεις λατρείας στην εξοχή, όπως κοντά σ΄έναν βωμό, ένα δέντρο, ένα ιερό σπήλαιο, έναν κίονα ή ένα ιερό ή σε κτίρια (παλάτια, βίλες, άλλες ιερές οικίες), π.χ. στην Κνωσό, στα Μάλλια, στη Φαιστό, στη Γόρτυνα, στον Κατσαμπά, στον Πρινιά και στις Αρχάνες. Κυκλικά χοροστάσια έχουν επίσης ανασκαφεί σε μερικές τοποθεσίες, π.χ. στην Κνωσό και στη Μεσαρά.

Λέξεις-κλειδιά: Εποχή του Χαλκού. Κυκλαδικός πολιτισμός. Μινωικός πολιτισμός. Θρησκεία. Χορός.

Konstantinos Kopanias, Οι εισηγμένοι ανατολικοί σφραγιδοκύλινδροι της ύστερης Εποχής του Χαλκού από την Θήβα (Βοιωτίας) και οι ιστορικές τους προεκτάσεις 
Το ετερογενές σύνολο εισηγμένων σφραγιδοκυλίνδρων από την Εγγύς Ανατολή, που ανακαλύφθηκε το 1963 σε ένα μυκηναϊκό ανακτορικό δωμάτιο στη Θήβα, αποτελεί έως σήμερα μοναδικό εύρημα στον χώρο του Αιγαίου. Πρόκειται για 7 παλαιοβαβυλωνιακούς, 12 κασιτικούς, 8 μιτανικούς, 4 κυπριακούς, 4 κυπρολεβαντινικούς, 3 μυκηναϊκούς, 1 χεττιτικό και έναν σφραγιδοκύλινδρο άγνωστης προέλευσης. Η τελική τους δημοσίευση από την Edith Porada (1981-1982) έλαβε χώρα περίπου πριν από ένα τέταρτο του αιώνα. Τα πολλά νέα παράλληλα και η δημοσίευση νέων μελετών καθιστούν αναγκαία την επανεξέταση αυτού του συνόλου. Στο παρόν άρθρο προτείνεται η χρονολόγηση στον 14ο αι. της κασιτικής ομάδας των σφραγιδοκυλίνδρων από την Θήβα, που φαίνεται ότι αποτελούσε αρχικά τμήμα ενός διπλωματικού δώρου του Burna-Burias II προς τον ηγεμόνα μίας από τις μεγάλες δυνάμεις της λεγόμενης Εποχής της Αμάρνα. Εξετάζονται επίσης οι λόγοι και ο τρόπος της εισαγωγής των σφραγιδοκυλίνδρων στη Θήβα. Τέλος συζητάται διεξοδικά η σημασία αυτού του συνόλου για το ζήτημα του εντοπισμού του κέντρου της Ahhiyawa. Έπειτα από την εξέταση όλων των διαθέσιμων αρχαιολογικών δεδομένων προκύπτει ότι η Θήβα ήταν ένα όντως ισχυρό κέντρο που αποτελούσε το αντίπαλο δέος των Μυκηνών. Διαπιστώθηκε ότι οι όροι Tanaja/Danaja και Ahhiyawa συνδέονταν συνήθως (όχι όμως κατ' αποκλειστικότητα) με την Πελ/σο και την Κεντρική Ελλάδα αντίστοιχα.

Λέξεις-κλειδιά: Θήβα. Σφραγιδοκύλινδροι. Ahhiyawa. Χετταίοι. Κασσίτες.

Ioannis Moschos, Ξύλινες θύρες θαλαμωτών τάφων 
Το σφράγισμα του στομίου των θαλαμωτών τάφων μετά από μια μυκηναϊκή κηδεία γινόταν ως επί το πλείστον με το χτίσιμο της ξερολιθιάς και σπανιότερα με τη χρήση μιας λίθινης θύρας. Η παραπάνω φράση μεγάλωσε γενιές αρχαιολόγων, ώστε όταν σκάβουμε έναν θαλαμωτό τάφο να είμαστε σίγουροι εκ των προτέρων για το τί περίπου θα συναντήσουμε στην είσοδο. Και όταν αποκαλύπτεται η ξερολιθιά, ή η λίθινη θύρα, η παραπάνω πρόταση επιβεβαιώνεται για μια ακόμα φορά. Πρέπει, όμως, να είμαστε σίγουροι, ή μήπως υπάρχει και κάτι άλλο που παραβλέπουμε; Στο κείμενο που ακολουθεί παρουσιάζεται μια νέα πρόταση: Όταν κατά την ανασκαφή συναντούμε την ξερολιθιά, ή το στόμιο ενός τάφου, πρέπει οπωσδήποτε να αναρωτηθούμε εάν μπροστά από αυτά υπήρχε κάποτε μια ξύλινη θύρα. Εξετάζονται χαρακτηριστικές περιπτώσεις ύπαρξης ξύλινων θυρών σε μυκηναϊκούς τάφους και προσεγγίζονται οι διάφοροι τρόποι στήριξης της ξύλινης θύρας. Η παρουσία των ξύλινων θυρών συσχετίζεται με μυκηναϊκές εσχατολογικές αντιλήψεις και συνδέεται με την καλή διάσωση των ξερολιθιών έως τις μέρες μας.

Λέξεις-κλειδιά: Ξύλινη θύρα. Λίθινη θύρα. Θαλαμωτός τάφος. Στόμιο. Ξερολιθιά.

Maria Deoudi, Μορφολογική εξάρτηση και τοπική αυτοτέλεια της κεραμικής των Ιόνιων Νησιών την περίοδο των >Σκοτεινών Αιώνων< 
Η οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη των Ιόνιων Νησιών ήταν πάντα στενά συνδεδεμένη με την Ηπειρωτική Ελλάδα. Στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού και την Πρώιμη Γεωμετρική Εποχή κυρίως μεσσήνιοι έμποροι διοχέτευαν τα προϊόντα τους στην περιοχή και με αφετηρία την Κεφαλονιά κυριαρχούσαν στην αγορά των Ιόνιων Νησιών, τη Λευκάδα, τη Ζάκυνθο και την Ιθάκη. Η μελέτη μεγάλων ανασκαφικών συνόλων, κυρίως από τη Σπηλιά Λουίζου (Polis-cave) της Ιθάκης, αποκαλύπτει μία διαφορετική εικόνα της κεραμικής παραγωγής, η οποία δεν καθορίζεται μόνο από την εξάρτησή της από την Ηπειρωτική Ελλάδα, αλλά και από την επιδίωξη για τη δημιουργία μίας τοπικής πολιτισμικής >διαλέκτου<. Η αποδέσμευση από πελοποννησιακές επιδράσεις διαφαίνεται μέσου ενός ιδιαίτερου, >ιονικού< τρόπου διαχείρισης των εισαγόμενων προϊόντων, αλλά και με τη το άνοιγμα των νησιών αυτών προς άλλες περιοχές, όπως η Αιτωλία. Μεταξύ αυστηρής αντιγραφής και αποδοχή επιρροών από άλλες περιοχές και εργαστήρια διαμορφώνεται τελικά μία >ιονική< τεχνοτροπία στην κεραμική. Η ταχύτατη άνοδος της Αττικής και της Κορίνθου από το τελευταίο τέταρτο του 8ου αι. π.Χ. και η ανάπτυξη της οικονομίας τους υποδήλωναν, ότι η τοπική αυτή αγορά θα έπρεπε γρήγορα να αντιμετωπίσει τη μαζική εισαγωγή νέων προϊόντων.

Λέξεις-κλειδιά: Νησιά, ιωνικός. Σκοτεινοί αιώνες. Οικονομία. Εμπόριο.

Helmut Kyrieleis, Σφυρήλατα. Προβληματισμοί για τα πρώιμα αρχαϊκά, χάλκινα έργα μεγάλης πλαστικής στην Ολυμπία  
Αντικείμενο το παρόντος άρθρου αποτελεί μία σειρά θραυσμάτων χάλκινων ελασμάτων από πρώιμα αρχαϊκά αγάλματα. Στο πρώτο μέρος του άρθρου επιχειρείται μία όσο το δυνατό πιο ακριβής περιγραφή της αρχικής μορφής ενός συμπλέγματος γυναικείων αγαλμάτων, τα οποία πιθανώς να προέρχονται από λακωνικό εργαστήριο. Στο δεύτερο μέρος αποδεικνύεται η ύπαρξη τουλάχιστον ενός γυναικείου αγάλματος ανατολικοιωνικού εργαστηρίου, πιθανώς σαμιακού. Το μέχρι στιγμής αινιγματικό, ως προς την αρχική του λειτουργία, τραπεζιοειδές ανάγλυφο έλασμα με την απεικόνιση της Πότνιας Θηρών ταυτίζεται με την κεντρική λωρίδα (πτύχωση) ενός ιματίου και η γνωστή κεφαλή-μάσκα μία θεάς με στεφάνη με τμήμα ενός σαμιακού σφυρήλατου αγάλματος. Το τελευταίο μέρος του άρθρου αναφέρεται σε μία φυσικού μεγέθους προτομή λέοντα και σε κατάλοιπα άλλων παρόμοιων προτομών, καθώς επίσης και στη γνωστή φυσικού μεγέθους προτομή μία φτερωτής θεάς, η οποία με βάση τη χρονολογία της και το μνημειακό μέγεθός της ερμηνεύεται ως αρχιτεκτονικό γλυπτό του Ηραίου.

Λέξεις κλειδιά: Αρχαϊκή πλαστική. Χάλκινα ελάσματα. Λακωνία. Σάμος. Αρχιτεκτονικό γλυπτό.

Andreas Mehnert, Ηραίο Σάμου: Οι πρώιμες αρχαϊκές δεξαμενές νερού 
Στο πρώτο μέρος του άρθρου παρουσιάζονται οι αρχαϊκές δεξαμενές νερού στο Ηραίο της Σάμου. Αναλύεται πως λειτουργούσαν οι συγκεκριμένες δεξαμενές , ποιες υδρολογικές προϋποθέσεις υφίσταντο για τη λειτουργία της κατασκευής και σε ποια εποχή του χρόνου βρίσκονταν σε λειτουργία οι δεξαμενές. Ταυτόχρονα διερωτάται ο συγγραφέας για τη χρησιμότητα και τη λειτουργία των συγκεκριμένων δεξαμενών. Στο δεύτερο μέρος του άρθρου διερευνάται μία υδραυλική κατασκευή στο κέντρο του Ηραίου, η οποία στην έρευνα συνδέονταν με τη λατρεία, σύμφωνα όμως με μία πιο λεπτομερειακή εξέταση πρέπει να ερμηνευτεί ως απαραίτητο κανάλι απορροής υδάτων για το ιερό. Στο τέλος απεικονίζονται με σχέδια, για πρώτη φορά, οι δεξαμενές νερού και το κανάλι απορροής και δίνεται μία περίληψη των τεχνικών τους χαρακτηριστικών.

Λέξεις κλειδιά: Ηραίο Σάμου. Αρχαία υδραυλική. Καθαρμοί. Λατρευτικές πρακτικές. Υπόγεια ύδατα.

Fernande Hölscher, Χρυσά αγάλματα-πορτραίτα των αθηναίων αρχόντων; 
Οι αθηναίοι άρχοντες με την ανάληψη των καθηκόντων τους έδιναν τον όρκο να κυβερνούν δίκαια και να μη δωροδοκούνται. Στην περίπτωση όμως που όντως δέχονταν δωροδοκίες, υπόσχονταν να αναθέσουν ένα χρυσό άγαλμα. Για το μέγεθος και τη μορφή αυτού του αγάλματος σιωπούν οι άμεσες πηγές που αναφέρονται στο συγκεκριμένο όρκο. Οι σύγχρονοι μελετητές, παρά ταύτα, πιστεύουν ότι μπορούν να συμπεράνουν, με βάση την αναφορά του στο έργο του Πλάτωνα (Φαίδρ. 235δ-236δ) ότι, όταν γίνεται λόγος για αυτά τα πολυτελή αναθήματα προς τους θεούς, πρόκειται για φυσικού μεγέθους χρυσά αγάλματα-πορτραίτα των ίδιων των αρχόντων. Αυτό φαίνεται να είναι εξαιρετικά αμφίβολο, εφόσον κάτι τέτοιο θα αναιρούσε τη λειτουργία του αναθήματος ως ποινή. Ο Φαίδρος αναφέρεται στο συγκεκριμένο όρκο, ως πρόκληση προς το Σωκράτη να ξεπεράσει το λόγο του Λυσία για τον έρωτα και υπόσχεται να στήσει ένα χρυσό άγαλμα του Σωκράτη και του ίδιου. Με αυτό τον τρόπο αναφέρεται γενικά στον όρκο των αρχόντων (την υπόσχεση ενός χρυσού αγάλματος), προπαντός όμως στα σύγχρονά του εκκεντρικά χρυσά αναθήματα, τα οποία αποτελούσαν με βεβαιότητα εξαιρέσεις στη συνήθη λατρευτική πρακτική. Το άρθρο προσπαθεί να κατανοήσει την υπόσχεση του Φαίδρου ως υπόσχεση ενός ομιλητή, η οποία δεν συμφωνεί ούτε με τη συνήθη τακτική στο παρελθόν ούτε με αυτή της εποχής του Πλάτωνα.

Λέξεις κλειδιά: Αγάλματα-πορτραίτα. Ανάθεση χρυσών αγαλμάτων. Ορκος αρχόντων. Πλάτωνας, Φαίδρ. 235δ-236δ.

Giorgos I. Despinis, Kλασικά γλυπτά από την Ακρόπολη της Αθήνας 
Στη μελέτη αυτή παρουσιάζονται και συζητούνται τα θραύσματα δύο γυναικείων αγαλμάτων από την Ακρόπολη, ενός αγάλματος του τύπου της λεγόμενης ικέτιδας Barberini και ενός δεύτερου του τύπου της λεγόμενης Ολυμπιάδας Albani. Στα προβλήματα των δύο αυτών αγαλμάτων, που θεωρούνται ως πρωτότυπα έργα του 5ου αιώνα π. Χ., καθώς και στα προβλήματα των τύπων τους αφορούν τα κεφάλαια Ι και ΙΙ της μελέτης. Σε αυτά παρουσιάζονται όσα θραύσματα από τα αγάλματα έχουν εντοπισθεί έως τώρα, αναλύεται η σχέση των αγαλμάτων με τα ρωμαϊκά αντίγραφά τους και συζητούνται διεξοδικά τα προβλήματα της ερμηνείας, της χρονολόγησης και κυρίως της ταύτισης των αγαλμάτων με δύο συγκεκριμένα αγάλματα που είδε ο Παυσανίας επάνω στην Ακρόπολη. Κατά τον συγγραφέα το άγαλμα του τύπου της ικέτιδας Barberini μπορεί να ταυτισθεί με το άγαλμα της Ιούς, που μαζί με ένα άγαλμα της Καλλιστούς, αναφέρονται ανατολικά από τον Παρθενώνα (Παυσανίας 1,25,1) ως έργα του Δεινομένη. Το άγαλμα του τύπου της Ολυμπιάδας Albani προτείνεται να ταυτισθεί με ένα άγαλμα Υγίειας στο ιερό της Αθηνάς Υγίειας (Παυσανίας 1,23,4). Η συζήτηση επεκτείνεται και σε διάφορα άλλα επιμέρους θέματα των δύο τύπων. Ειδική αναφορά γίνεται στα προβλήματα των καλλιτεχνών των αγαλμάτων. Στο Επίμετρο συγκεντρώνονται και συζητούνται όλες οι περιπτώσεις γλυπτών από την Ακρόπολη, την πόλη της Αθήνας και την Αττική, στις οποίες, παράλληλα με τα πρωτότυπα, σώζονται και ρωμαϊκά αντίγραφα. Η εξέταση αυτού του υλικού μας επιτρέπει να προχωρήσουμε σε ορισμένες διαπιστώσεις και σκέψεις για την πλαστική της Αθήνας στα κλασικά χρόνια, αλλά και για την αντιγραφική παραγωγή της πόλης κατά τη ρωμαϊκή περίοδο.

Gerhard Kuhn, Περί λειτουργίας εντορμιών με τη μορφή αύλακας σε στηθαία και τοίχους που φέρουν παράθυρα στην ελληνική αμυντική αρχιτεκτονική 
Μέχρι σήμερα υπάρχουν στην έρευνα δύο μοντέλα ερμηνείας της λειτουργίας των εντορμιών με τη μορφή αυλάκων, καθ' όλον το μήκος των επιφανειών έδρασης ή των αρμών ώσεως των λιθοπλίνθων που μετατρέπονται σε περιμετρικά κλειστές αύλακες, μέσω της ένταξης των λιθοπλίνθων στην τοιχοδομία. Οι συγκεκριμένες αύλακες απαντώνται σε στηθαία των διαδρόμων οχυρωματικών τειχών και των αμυντικών πύργων, καθώς επίσης και σε τοίχους πύργων που φέρουν παράθυρα. Σύμφωνα με τον F. Krischen πρόκειται για οριζόντιες οπές κατεύθυνσης των ράβδων, μέσω των οποίων μπορούν να ανοίγουν ή να κλείνουν τα κρεμασμένα στο άνω και έξω άκρο τους ξύλινα επικαλύμματα. Μία νεώτερη ερμηνεία, που ανάγεται κυρίως στους A. W. Lawrence και J. Ober, υποστηρίζει ότι στο κατώτερο άκρο των αυλάκων αγκυρώνονταν κρεμάμενα επικαλύμματα. Η διερεύνηση όλων των διατηρημένων αυλάκων που βρίσκονται ακόμα κατά χώρα σε οικοδομικά σύνολα οδηγεί στο συμπέρασμα ότι κανένα από τα δύο είδη επικαλυμμάτων δε συμφωνεί με το σύνολο των ευρημάτων αναφορικά στις αύλακες.
Με σημείο αναφοράς τις συστάσεις των αρχαίων συγγραφέων-ειδικών σχετικά με την υπεράσπιση των οχυρωματικών τειχών κατά των επιθέσεων καθώς επίσης και τις περιγραφές πολιορκιών πόλεων από αρχαίους ιστορικούς προτείνεται στο συγκεκριμένο άρθρο μία νέα λειτουργία για τις προαναφερόμενες αύλακες. Σε αυτές ήταν αγκυρωμένα ξύλα που προεκτείνονταν ελαφρά προς τα έξω, μπροστά από την επιφάνεια του τείχους και επάνω τους κρέμονταν ξύλινες τάβλες ή μεγάλα «σακιά» από ακατέργαστη δορά ή δίχτυα, τα οποία ήταν επιστρωμένα με μαλλί, άχυρα, φύκια ή μούσκλα και σκοπό είχαν να αναχαιτίσουν τις ρίψεις λίθων και τις ανταπωθήσεις καθώς επίσης και να δυσκολέψουν την τοποθέτηση κλιμάκων επίθεσης.

Λέξεις κλειδιά: Οχυρωματικά τείχη. Αμυντικοί πύργοι. Στηθαίο. Επικαλύμματα. Καταπέλτες.

Dimitris Damaskos, Ένα αντίγραφο Αθηνάς του 5ου αι. π.Χ. στην αυτοκρατορική Αθήνα: η κεφαλή στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο αρ. ευρ. 6694 
Στις αποθήκες του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου φυλάσσεται τμήμα κεφαλής Αθηνάς από πεντελικό μάρμαρο, ύψους 29 εκ. Η προέλευσή του είναι άγνωστη, κατά πάσα πιθανότητα προέρχεται, όμως, από τις πρώτες ανασκαφές της Αθήνας. Το τμήμα σώζει την περικεφαλαία της θεάς με Πήγασο στο δεξί της τμήμα και κάτω μέρος σφίγγας στην κορυφή. Μερικοί βόστρυχοι ξεπροβάλλουν κάτω από την περικεφαλαία. Σώζεται επίσης τμήμα του δεξιού της ματιού. Το έργο μπορεί να ταυτιστεί με αντίγραφο της φειδιακής Αθηνάς Παρθένου. Από τις μετρήσεις της κεφαλής υπολογίζεται ότι ολόκληρο το έργο είχε ύψος περί τα 2,40-2,70μ. Πρόκειται επομένως για ένα από τα μεγαλύτερα σωζόμενα αντίγραφα του κλασικού έργου. Το αντίγραφο μπορεί να χρονολογηθεί στα ύστερα αδριάνεια ή πρώιμα αντωνίνεια χρόνια, εποχή ανάπτυξης της Αθήνας, λόγω των μεγάλων οικοδομικών προγραμμάτων του αυτοκράτορα Αδριανού και του Ηρώδη Αττικού.

Λέξεις-κλειδιά: H Αθήνα τη ρωμαϊκή εποχή. Γλυπτική των αυτοκρατορικών χρόνων. Αντίγραφα κλασικών έργων.

Perikles Christodoulou, Δῖον: Η curia της εποχής των Σεβήρων 
Το Δίον αποκτά καθεστώς ρωμαϊκής αποικίας από την εποχή του Αυγούστου και η διοίκηση της πόλης ακολουθεί έκτοτε το ρωμαϊκό πρότυπο. Το διοικητικό σύστημα αντικατοπτρίζεται στη διαμόρφωση της αγοράς της πόλης της εποχής των Σεβήρων, με την επιλογή του κλειστού ιταλικού τύπου του forum· γύρω από πλακόστρωτη πλατεία εγγεγραμμένη σε στοές, ανεγείρονται το Σεβαστείο, ευμεγέθης βασιλική και, σε άμεση συνάρτηση με την βασιλική, η curia. Πρόσβαση στην curia παρείχαν τρεις θύρες στον νότιο τοίχο της βασιλικής. Το κτίριο σώζεται κυρίως σε επίπεδο θεμελίων, αλλά το συνολικό ύψος της αίθουσας μπορεί να υπολογιστεί με βάση τον σχετικό κανόνα του Βιτρουβίου. Οι τοίχοι πρέπει να έφεραν γραπτή διακόσμηση με μίμηση ορθομαρμάρωσης. Από τα ανασκαφικά στοιχεία προκύπτει ότι στις δύο μακρές πλευρές υπήρχε μάλλον ξύλινη κατασκευή, ίσως με μορφή κλιμακωτής εξέδρας παρόμοιας με αυτή που συναντάται, λίθινη, σε άλλες curiae· εκεί ήταν τοποθετημένα τα εδώλια των βουλευτών, κατά πάσαν πιθανότητα σε τέσσερεις σειρές στην κάθε πλευρά. Κατά τους υπολογισμούς μας, οι decuriones που συνεδρίαζαν στην αίθουσα του Δίου, από την εποχή των Σεβήρων και εξής, ανέρχονταν τουλάχιστον σε διακόσιους.

Λέξεις-κλειδιά: Δίον/Dium. Αυτοκρατορική περίοδος. Διοίκηση.·Βουλευτήρια και κτήρια συναθροίσεων. Βασιλικές.

Recent publications

  • 01.04.2014

    Athenaia - Band 4 more

  • 31.03.2014

    Athenische Mitteilungen 125, 2010 more

  • 28.03.2014

    Athenaia - Band 6 more

Inventory of DAI-libraries

Contact

The German Archaeological Institute (DAI) is a »scientific corporation« of the Federal Institution under the auspices of the Foreign Office. The staff of the Institute carries out research in the area of archaeology and in related fields and maintains relations with international scholars.
Furthermore, it organizes congresses, colloquia and tours, and informs the public through the media about its work.  

contact form