x. Tamamlanmış projeler: Karasis

Karasis

Hellenistik Döneme ait Bir Kalenin Araştırılması

konumu

Geniş bir alana yayılan bu kale, Adana ili Kozan yakınında, Çukurova'nın kuzey kenarında, Doğu Toroslar'ın eteklerindeki 1000 m'ye kadar yükselen izole olmuş arka yamaçlardan birinde yer alır.

tarihçesi

	Blick auf den Karasis von Südwesten

Kilikya ovası Suriye ve Anadolu arasında bir geçit yeri oluşu nedeniyle çok değişken bir tarihe sahiptir. Uzun zaman Asur ve Pers İmparatorluklarının bir parçası olduktan sonra, Hellenistik çağda Büyük İskender'in fetihinden sonra başkentleri Antakya'ya çok uzak olmayan Selevkos'ların hakimiyet alanına girmiştir. Selevkos iktidarının çöküşüyle birlikte buraya, Ermenilerin M.Ö. 1. yüzyıldaki fetihlerinden sonra ve Roma'nın ilk denemeyi M.Ö. 102'de yapıp M.S. 72'de kesin olarak Kilikya ilinde farklı bir üyelik kurmasından önce geçici olarak, yerel bir prenslik olan Tarkondimotid'ler yerleşmiştir. 

amaçlar

Kalenin mimarlık tarihi açısından araştırılması ve çevrenin yüzey araştırması Alman Arkeoloji Enstitüsü İstanbul Şubesi'nin yoğun olarak katıldığı uluslar ve disiplinlerarası yeni bir araştırma projesinin amacıdır. Temelde kalenin görevini ve önemini ifade edebilmek ve işlevini aydınlatabilmek için, kaleye ait ve açıkça hiyerarşik düzenlenmiş yapıların araştırılıp yorumlanarak tipolojisinin kapsamlı olarak belgelenmesi gerekmektedir. Çevrede yapılacak yüzey araştırması, kalenin inşa ve kullanım zamanı ile altyapı sorunlarına çözüm getirecektir. İnşaat malzemesinin nereden geldiği, kalenin ihtiyaçlarının nasıl giderildiği cevaplanmak zorunda olan sorulardandır. Botanik araştırmalarından Karasis'in eski bitki örtüsü hakkında bilgi edinerek kalenin doğal ortamı içine yerleştirilmesi amaçlanmıştır. 

araştırma tarihçesi

	Turm und Kasemattenmauer der Unterburg

Duvar işçiliği nedeniyle Hellenistik döneme tarihlenen ve sapa bir konumda bulunan kale antik Kilikya bölgesinde çalışan epigraf Mustafa H. Sayar tarafından ancak 1996'da keşfedilmiştir. Duvarlar bölgede bulunan açık gri renkli kireçtaşından yapılmış olup hala 15 m'ye kadar ayaktadır, buna rağmen bu heybetli kaleyi 19. ve 20. yüzyılın hiçbir arkeolog ve gezgini görmemiş ve kaydetmemiştir. 

şimdiye kadar yapılan çalışmalar

Eylül 2002'de Karasis'te bir uzmanlar toplantısı yapılmış, kale ve çevresiyle ilgili araştırmaların yöntemleri üzerine tartışılmış ve buna uygun bir program saptanmıştır. 

metotlar

Jeodezi uzmanları tarafından yapılacak olan arazinin ölçüm ve çizim çalışmaları diğer tüm çalışmaların temelini oluşturacaktır. Bunun yanı sıra, mimar ve mimarlık tarihçileri tarafından kalıntıların planları, kesitleri ve görünümleri çizilecektir. Bunlara ait yapı tarihçesinin analizi, hem yapım tekniği ve yapıların işlevi, hem de tarihsel çevre koşulları konusundaki sorunlar hakkında bilgi sağlayacaktır. Arkeolog, jeolog ve botanikçiler yukarıda sözü edilen görevleri yerine getirmek için kendi özgün yöntemlerini uygulayacaklardır. 

sonuçlar

	Speicherbau der Oberburg

İlk gözlemlere göre Karasis'in batı dik yamacındaki savunma yapısını, Aşağı ve Yukarı Kale olarak bölündüğü söylenebilir: Doğuda, dar, kuzey-güney doğrultusunda uzanan ve oldukça basit biçimli, kazamatlı Aşağı Kale; yine kuzey-güney doğrultuda uzanan ve farklı bir biçim sergileyen, içinde oturma kuleleri (?), kışlalar (?) ve büyük sarnıçların bulunduğu Yukarı Kale. Özellikle ikinci katın çatısına kadar yükselen ve iyi korunagelmiş olan yaklaşık 60 metre uzunluğundaki depo yapısı da Yukarı Kalededir. Ulaşılması zor ve sapa olan bu yer olasılıkla Strabon tarafından Selevkos'ların devlet hazinesini koruduklarını yer olarak gösterilen Kydnia olmalıdır. 

işbirliği yapan kişi ve kuruluşlar

PD. Dr. Mustafa H. Sayar (Viyana/İstanbul, Epigrafya-TarihYüzey araştırması)
Prof. Dr. Mariette De Vos (Trient Üniversitesi, yerleşim coğrafyası Yüzey araştırması)
Prof. Dr.-Ing. Günter Hell (Karlsruhe Teknik Yüksek Okulu, Jeodezi)
Dr. Harald Kürschner, Dr. Gerald Parolly (Berlin Üniversitesi, Botanik)
Prof. Dr. Cengiz Yetiş (Çukurova Üniversitesi Adana, Jeodezi)
Kazım Tosun (Adana Müzesi, Arkeoloji)
 

Iletişim kurulabilecek kişi

Prof. Dr.-Ing. Adolf Hoffmann (DAI Istanbul kanalıyla)

araştırmaları destekleyen kişi ve kuruluşlar

Projenin giderleri Max Planck Uluslararası Araştırma ödülü çerçevesinde desteklenmektedir, coğrafi yerleşme yüzey araştırması ise Trient Üniversitesi tarafından karşılanmaktadır.  

kaynakça

M. H. Sayar, Eine neuentdeckte seleukidische Bergfestung im ostkilikischen Taurus, AW 26, 1995, 279-282